Gebruik van ™ of ®: de spelregels

Wie vindt dat een bepaald merk “van hem” is, wil dat tot uitdrukking brengen. Het geeft immers een duidelijk signaal af: ik ben trots op mijn merk en neem mijn merkrechten serieus. Maar het gebruik heeft ook een preventieve werking richting de concurrentie: “let op, dit is mijn merk, houd afstand!”.

Voor merken zijn daarvoor twee tekens beschikbaar: ™ en ®. Maar wat betekenen deze symbolen en welk teken kunt u het beste gebruiken?

Er bestaat wel degelijk een verschil in betekenis tussen beide tekens. Het ® symbool geeft aan dat u over een merkinschrijving beschikt in het land/gebied waar u het merk gebruikt. Het ™ teken geeft aan dat u het teken als merk gebruikt (zonder dat daar perse een merkinschrijving aan ten grond slag ligt). Daarmee is het ® teken dus sterker in het gebruik, maar niet altijd toepasbaar omdat er (nog) geen rechten bestaan in alle landen/gebieden waar het merk wordt gebruikt. Denk aan de website of leaflet van uw internationale bedrijf of product, die voor (potentiële) afnemers in alle landen ter wereld beschikbaar is, maar waar (nog) geen merkinschrijving in alle landen is verkregen. U kunt in dat geval beter gebruik maken van het ™ teken. Ook gebruiken bedrijven het ™ symbool vaak om een nieuwe maar beschrijvende aanduiding alvast te “claimen”. Dat laatste kan echter door de rechter nog wel eens worden afgestraft. Daarover hieronder meer.

In Nederland en in de rest van Europa geldt in het algemeen de regel dat er geen verplichting bestaat een van deze symbolen te gebruiken. Onjuist gebruik van de tekens, bijvoorbeeld gebruik van het ® teken terwijl er geen merkinschrijving bestaat, kan slechts worden tegengegaan door een (overigens weinig voorkomend) beroep op misleiding of oneerlijke concurrentie.

Recent deed de Reclame Code Commissie uitspraak over deze materie (link naar uitspraak). Een consument maakte bezwaar tegen gebruik van het ™ symbool achter het teken VERSFILTER van Melkunie. De Klager vond dit gebruik misleidend omdat er helemaal geen merkinschrijving voor VERSFILTER bestaat.

Een paar jaar eerder had de Rechtbank Den Haag (link naar uitspraak) in eenzelfde soort geval geoordeeld dat gebruik van het ™ teken bij de aanduidingen “total bodyscan” en “bodyscan” (waar ook geen merkinschrijving voor bestond) onrechtmatig was. Volgens de rechter waren de woorden volledig beschrijvend en door gebruik van het ™ symbool suggereerde de gebruiker onterecht dat hem rechten toekwamen op beide woorden. Als gevolg daarvan zou het economisch gedrag van de consument in zijn voordeel kunnen worden beïnvloed.

Diezelfde meetlat werd nu gebruikt in de Versfilter-zaak. In dit geval kwam het College van Beroep van de Reclame Code Commissie echter tot het tegengestelde oordeel: gebruik van het ™ teken  was wel toegestaan, namelijk dat “(…) de toevoeging “TM” aan “Versfilter” het economische gedrag van de gemiddelde consument niet zal verstoren”. Een afweging waarbij de feiten dus een grote rol spelen.

Beide uitspraken geven aan dat men voorzichtig moet zijn bij gebruik van het ™ symbool bij (volledig) beschrijvende merken.

Overigens wordt in de VS zwaarder getild aan het op de juiste manier gebruiken van beide symbolen. Zo wordt er bij onjuist gebruik van deze tekens al snel aan “fraude” gedacht waar zware straffen op staan. Daarnaast kan in principe alleen een beroep worden gedaan op schadevergoeding als het daadwerkelijk ingeschreven merk in combinatie met een ® teken wordt gebruikt. De Amerikaanse wetgever is namelijk van mening dat merkinbreuk niet financieel bestraft hoeft te worden, als de inbreukmaker niet kon weten dat er rechten op het merk bestonden. Het ®symbool geeft aan derden nu juist het bestaan van die rechten weer.

Bij wereldwijd gebruik van uw merk (op uw website, leaflet of verpakking) (en dus ook in de VS) dient met het juiste gebruik van beider symbolen dus terdege rekening te worden gehouden.

 

Heeft u vragen over gebruik van deze tekens op uw website of verpakking, neem dan gerust contact met ons op via info@SignifyIP.com of 020 2238804.